علي الأحمدي الميانجي
205
مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)
« رباح » و « ارينه » و « رعد » و « رزين » وقف كرد » « 1 » . « شافعى گويد : زيد بن على گفته است كه فاطمه دختر رسول خدا مال خود را بر بنى هاشم و بنى المطلب وقف كرد و على رضى اللَّه عنه نيز مال خود را به آنان وقف نمود و حاكم مدينه ( نوشتهء ) وقف على بن ابى طالب رضى اللَّه عنه را بيرون آورد . . . » « 2 » . « در اصول الأحكام از زيد بن على نقل است كه ايشان از پدر و جدش نقل كردهاند : كه آن حضرت از مال خود در ينبع و وادى القرى وقف نموده و وقفنامه را نيز نوشتهاند » « 3 » . در ملحقات احقاق الحق ج 8 / 584 از سمهودى نقل كرده كه چشمههاى وقف آن حضرت « عين البحير » و « عين ابى نيزر » و « عين نولا » و « بغيبغات » و « عين خيف الاراك » و « عين خيف ليلى » و « عين خيف بسطاس » و ص 585 : عين بغيبغه و ابى نيزر را از معجم البلدان و شفاء القليل و وفاء الوفا نقل كرده است و ص 586 « عين الملك » از وفاء الوفا و ص 586 باز « عين ينبع را از بيهقى ج 6 / 160 و احكام الاوقاف ص 9 و ذخاير العقبى ص 103 و رياض نضرة ص 277 و ارجح المطالب ص 167 و وفاء الوفاء ص 589 نقل كرده و باز عين ابى نيزر را از وفاء الوفاء و ربيع الابرار ( مخطوط ) ص 680 و 590 نقل نموده و وادى ترعه در ناحيهء فدك و فقيران را در سمهودى نقل كرده است . « فقير » اسم دو مكانى است در نزديكى مدينه كه آنها را « فقيران » مىنامند و از جعفر صادق رضى اللَّه تعالى عنه روايت شده كه رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم براى على عليه السلام چهار قطعه زمين اقطاع نمود . « فقيرين » و « بئر قيس » و « الشجره » و ابن شبه در مقام بيان صدقهء على عليه السلام گفته است : كه از جمله در ناحيهء « فدك » زمينى به نام « ترعه » از موقوفههاى على عليه السلام بود « 4 » . « رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم پس از گرفتن « ينبع » خواست آن را ( به شخصى به نام ) « كشد » اقطاع نمايد ، عرض كرد : من پير شدهام ولى شما آن را به پسر برادرم بدهيد و حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم آن را به پسر برادر او داد و عبد الرحمن بن سعد انصارى آن را به سى هزار درهم خريد و على عليه السلام آن را از عبد الرحمن به همان قيمت خريد و اول كارى كه در آن
--> ( 1 ) - مناقب ابن شهراشوب ج 2 ، ص 123 و بحار ج 41 ، ص 32 . ( 2 ) - كتاب امّ شافعى ج 3 ، ص 279 ، 282 و مصادر ديگرى كه گذشت . ( 3 ) - وفاء الوفا ج 4 ، ص 1282 و معجم البلدان ج 4 ، ص 269 و ج 5 ، ص 450 و خراج قرشى ص 74 ، و سنن بيهقى ج 6 ، ص 144 و مكاتيب الرسول ج 2 ، ص 493 . ( 4 ) - وفاء الوفا ، ج 4 ، ص 116 .